Үш адам, үш түрлі міндет
Тұйық кеңістіктегі штаттық жұмысқа кемінде үшеу қатысады, ал бір рөлді екіншісімен алмастыру — ауыр салдардың ең жиі кездесетін ұйымдастырушылық себебі.
Орындаушы
Ішінде болатын адам. Оның міндеттері қысқаша тұжырымдалған:
- рұқсат беруші дайындықты растағаннан кейін ғана кіру;
- өзінде дербес газталдағыш, бекітілген арқаны бар сақтандыру белдігі және байланыс болуы;
- бақылаушымен келісілген ырғақта байланыс ұстау;
- бақылаушының белгісі бойынша, газталдағыштың дабылы бойынша, желдету тоқтағанда дереу шығу — және өз денсаулығы нашарлағанда, «бұл байыпты ма» деп бағаламай;
- жұмыстың мазмұнын өзгертпеу: басқа жұмыс — басқа наряд.
Бөлек айтарлығы: көлем ішіндегі бас айналу, әлсіздік, бас ауруы — бұл шаршау да, тұншықтырар ауа да емес. Бұл улану немесе оттегі жетіспеушілігінің белгілері, ал мұнда шешім дәл біреу — шығу.
Бақылаушы
Сыртта тұратын адам. Алаңдағы ең бағаланбайтын рөл — және құтқаруды мүмкін ететін жалғыз рөл.
Ол не істейді:
- ішінде адам болған уақыттың барлығында кіреберісте үздіксіз болады;
- есеп жүргізеді: кім кірді, қашан, қазір ішінде қанша адам бар;
- келісілген ырғақта байланыс ұстайды және дауыстың жағдайын қадағалайды — шатасқан сөйлеу адамның өзі есінің бұлыңғырланғанын түсінгенінен бұрын байқалады;
- сырттағы жағдайды қадағалайды: люкке пайдаланылған газы бар техника келіп тоқтаған жоқ па, жанында дәнекерлеу басталған жоқ па, желдеткіш жұмыс істеп тұр ма;
- кез келген күмән туғанда рұқсат сұрамай шығуға команда береді;
- дабыл көтереді және сырттан шығаруды бастайды.
Ол не істемейді:
🔴 Ішке кірмейді. Құрал үшін де, «бір секундқа» да, құтқару үшін де. Төмен түскен бақылаушы бақылаушы болудан қалады — және осы сәттен бастап жоғарыда көмек шақыратын ешкім қалмайды. 🔴 Басқа жұмысқа алаңдамайды. Бақылау — кірудің бүкіл уақытына арналған оның жалғыз міндеті, негізгі жұмысқа қосымша жүктеме емес. Құралды күту, басқа учаскеден келген қоңырауға жауап беру, көрші бригадаға көмектесу — мұның бәрі бақылаудың жоқтығын білдіреді.
Постынан ол тек нақты ауысу болғанда ғана кете алады — басқа дайындалған адам келіп, есепті тапсыру арқылы.
Жұмысқа жауапты басшы
Жұмысқа тұтастай жауап беретін адам: бригадаға нұсқама береді, дайындықтың орындалғанын тексереді, барысын қадағалайды және жағдай өзгергенде жұмысты тоқтатады. Ол жұмысты ұйымдастырады — бірақ орындаушыны да, бақылаушыны да алмастырмайды: ол төмен түскен немесе кеткен сәтте рөл жабылмай қалады.
Кірер алдындағы тексеру
Мәселелердің көбін сейілтетін қарапайым сұрақ: егер төмендегі адам дәл қазір жауап беруді тоқтатса — мұны кім байқайды, неше секундтан кейін және ол не істейді? Егер жауап лезде әрі аты-жөнімен аталмаса, рөлдер дұрыс бөлінбеген.