Биіктегі жұмыстардың бір бөлігі қарапайым нұсқама негізінде орындалса, ең қауіпті жағдайларда наряд-допуск — жазбаша рұқсат құжаты — талап етіледі. Бұл жүйе жұмысты бастамас бұрын барлық қауіп-қатерді бағалап, нақты жауапкершілікті бөліп беруге арналған.
Наряд-допуск қашан талап етіледі
Наряд-допуск әдетте мына жағдайларда ресімделеді:
- жұмыс 1,3 метр және одан жоғары биіктікте және құлаудан сенімді қоршау болмаған кезде орындалғанда;
- ормада (леса), ілінбелі люлькада, мұнарада немесе уақытша алаңда жұмыс жүргізілгенде;
- бір мезгілде бірнеше қауіп қабаттасқанда (мысалы, биіктік + электр + жабық кеңістік);
- жұмыс тұрақты емес, біржолғы немесе күрделі сипатта болғанда.
Нақты тізім кәсіпорынның ішкі құжаттарымен және қолданыстағы нормативтермен айқындалады.
Наряд-допуск құжатында не болады
Наряд-допуск — ресми бланк. Онда, әдетте, мыналар көрсетіледі:
- жұмыстың нақты мазмұны, орны және орындалу мерзімі;
- анықталған қауіп-қатерлер және оларды азайту шаралары;
- қажетті жеке қорғаныс құралдары (СИЗ) мен жабдық;
- жұмысты орындауға жіберілген адамдар тізімі;
- жауапты тұлғалардың қолы.
Рөлдер мен жауапкершілік
Наряд-допускты жұмыс беруші ұйым — оның уәкілетті лауазымды тұлғалары ресімдейді (№ 109 бұйрық, № 344 бұйрық), оқу орталығы емес. Жүйеде әдетте бірнеше рөл болады:
- Наряд беруші — жұмысты жоспарлап, қауіпсіздік шараларын белгілейтін жауапты тұлға.
- Жұмыс жетекшісі / бригадир — жұмысты тікелей ұйымдастырып, орындалуын бақылайды.
- Орындаушы (қатардағы жұмыскер) — рұқсат берілген жұмысты белгіленген ережелер бойынша орындайды.
Наряд-допуск, әдетте, белгілі бір мерзімге беріледі. Жұмыс жағдайы өзгерсе (мысалы, ауа райы нашарлап кетсе немесе жаңа қауіп пайда болса), жұмыс тоқтатылып, рұқсат қайта қаралуы тиіс. Аяқталған наряд-допуск жабылып, тіркеледі.
Қатардағы жұмыскер үшін басты қағида: наряд-допуссыз және нұсқамасыз биіктегі жұмысты бастауға болмайды. Егер рұқсат ресімделмесе, қауіпсіздік шаралары орындалмаса немесе қажетті СИЗ берілмесе, жұмыскердің жұмыстан бас тартуға толық құқығы бар — және бұл тәртіп бұзу болып саналмайды.