Биіктегі жұмыстың негізгі қауіптері
Биіктегі жұмыс — өндірістегі ең қауіпті жұмыс түрлерінің бірі. Қазақстанда 1,3 метр және одан жоғары биіктік ресми түрде «биіктегі жұмыс» болып саналады және мұнда наряд-допуск пен қосымша қорғану шаралары талап етіледі. Қауіпті алдын ала тану — өз өміріңді сақтаудың бірінші қадамы.
Биіктен құлау
Бұл — ең ауыр салдарға әкелетін басты қауіп. Тіпті шағын биіктіктен құлау да ауыр жарақат немесе өлімге соқтыруы мүмкін. Себептері: сақтандыру жүйесінің болмауы, тайғақ немесе бекітілмеген беткей, тепе-теңдіктен айырылу, шеттен байқаусызда шығып кету.
Заттардың құлауы
Жоғарыдан құлаған құрал, материал немесе бөлшек төмендегі адамдарды жарақаттайды. Сондықтан:
- құралдарды баумен немесе қапшықпен бекіту қажет;
- жұмыс аймағының астын қоршау және белгілеу керек;
- каска міндетті түрде киілуі тиіс.
Ауа райы мен жел
Жел, мұз, жаңбыр және қатты аяз биіктегі жұмысты қауіпті етеді. Күшті жел кезінде (әсіресе ашық конструкцияларда, ілмелі бесіктерде) жұмысты тоқтату қажет. Мұз бен ылғал беткейді тайғақ етіп, құлау қаупін арттырады.
Тұрақсыз беткейлер
Сенімсіз ағаш төсеніш, шіріген тақтай, бекітілмеген саты немесе ескірген ілмелі орындар кенеттен опырылуы мүмкін. Жұмыс алдында беткейдің беріктігін тексеру міндетті.
Шеттер мен ашық ойықтар
Қоршалмаған шеттер, люктер, шахталар мен технологиялық ойықтар — жасырын қауіп. Оларды берік қалқамен жабу немесе сенімді қоршаумен қоршау керек.
Қауіптер неге бірге әрекет етеді
Нақты жағдайда бұл қауіптер жеке-жеке емес, бір-бірімен қабаттасып келеді. Мысалы, күшті жел (ауа райы) тұрақсыз төсенішпен (беткей) қосылып, жұмыскердің тепе-теңдігін бұзады да, қоршалмаған шетке (ойық) қарай итермелейді. Сондықтан жұмыс алдында әрбір қауіпті бөлек емес, олардың өзара әсерін де бағалау керек. Бір ғана қорғану шарасы (мысалы, тек каска) барлық қауіпті жаппайды — қорғану кешенді болуы тиіс.
Есте сақта: қауіпті алдын ала тану — оны бақылаудың алғышарты. Кез келген жұмыс алдында осы бес қауіп тобын ойша тексеріп шығу дағдыға айналуы тиіс.