Орман (леса) және тұғыр (подмости) — биіктегі жұмыстардың ең кең тараған әрі салыстырмалы қауіпсіз тірегі. Бірақ бұл қауіпсіздік ол дұрыс құрастырылып, тексерілген жағдайда ғана болады. Нашар жиналған орман — құлаудың басты себептерінің бірі.
Құрастыру мен қабылдау
- Орманды тек оқытылған және тағайындалған адамдар ғана құрастырады, бөлшектейді немесе өзгертеді. Қатардағы жұмыскер өз бетінше секцияларды қоспайды, тіректерді жылжытпайды.
- Тірек нық, тегіс негізге қойылады; тіректердің астына арнайы табандықтар (подпятник) төселеді. Жұмсақ немесе көлбеу жерге тікелей қоюға болмайды.
- Жұмыс деңгейінің еденшесі (настил) саңылаусыз, берік болуы керек; тақтайлар бекітіледі, олар сырғанамайтын, шайқалмайтын болсын.
- Орман биіктігі негіз енінен шамамен 4 еседен асқанда, ол ғимаратқа немесе тұрақты құрылымға анкермен байланады.
Қоршаулар мен жүктеме шегі
- Жұмыс деңгейінің жиегінде қоршау (перила) болуы міндетті: жоғарғы тұтқа шамамен 1,1 м биіктікте, ортаңғы тұтқа және еденше деңгейінде аяқ қоршауы (бортик) — құралдардың төмен құлауын болдырмайды.
- Әр орманның шекті жүктемесі бар. Материалды, құрал-жабдықты еденшеге үймелеп жинауға болмайды — рұқсат етілген жүкті асыру құрылымды бүлдіреді.
Бирка жүйесі (тегтеу)
Көптеген кәсіпорында орманның жарамдылығы бирка (тег) арқылы белгіленеді:
- Жасыл бирка — орман тексерілген, қолдануға жарамды.
- Қызыл бирка немесе биркасыз орман — қолдануға ТЫЙЫМ салынған (әлі жиналмаған, тексерілмеген немесе ақаулы).
Орманға шығар алдында биркаға қара. Күмәнді жағдайда — жұмысты бастамай, жауапты тұлғаға хабарла. Биіктік 1,3 м және одан жоғары болғанда, бұл биіктегі жұмыс болып саналады және қосымша шаралар мен наряд-допуск талап етіледі.
Күнделікті тексеру
Орман бір рет қабылданғанмен, оны әр ауысым алдында қайта қарап шығу қажет: тіректер орнынан жылжымады ма, еденше тақтайлары бүтін бе, қоршаулар мен анкерлер бекем бе, жауын-шашыннан кейін негіз шөкпеді ме. Ауа-райы, соққы немесе жүктеме әсерінен түнде жарамды болған орман таңертең қауіпті болуы мүмкін. Ешбір ақауды «кейін түзетеміз» деп қалдырма — кез келген күмәнді белгі жұмысты тоқтатуға негіз.