Апаттық жағдай орын алғаннан кейін жұмыс екі бағытта жүреді: адамдарды қауіпсіз эвакуациялау және оқиғаны тергеп, себебін жою. Мақсат — осы сәтте адамдарды сақтап қалу және болашақта қайталанбауын қамтамасыз ету.
Эвакуация
- Дабыл берілгенде жұмысты дереу тоқтатыңыз және белгіленген эвакуация жоспары бойынша қауіпсіз жерге шығыңыз.
- Жиналу пунктінде адамдарды түгендеңіз — біреу жетіспесе, бірден жауаптыға хабарлаңыз.
- Өз бетіңізше қауіпті аймаққа қайта кірмеңіз.
Оқиға орнын сақтау
Зардап шеккенге көмек көрсетілгеннен кейін, мүмкіндігінше оқиға орнын өзгертпей сақтаңыз: жабдық, СИЗ, зәкірлік нүктелер сол қалпында қалсын. Аймақты қоршап, бөгде адамдарды кіргізбеңіз. Бұл тергеу үшін маңызды дәлел.
Оқиғаны хабарлау
Кез келген құлау, ілініп қалу немесе қауіпті жағдай (тіпті зардапсыз аяқталса да) туралы тікелей басшыға және еңбек қауіпсіздігі жауаптысына хабарлау — әр жұмыскердің міндеті. «Зардапсыз аяқталды» деп үндемеу қауіпті: сол оқиға келесі жолы ауыр зардаппен қайталануы мүмкін.
Себебін талдау — «5 Неге» әдісі
Оқиғаның нақты себебін табу үшін қарапайым «5 Неге» (5 Почему) әдісі қолданылады: әр жауапқа қайта «неге?» деп сұрап, түбегейлі себепке жетесіз.
- Неге жұмыскер құлады? — Строп бекітілмеген еді.
- Неге бекітілмеген? — Зәкірлік нүкте қолжетімді емес еді.
- Неге қолжетімді емес? — Жұмыс орны алдын ала қаралмаған.
- Неге қаралмаған? — Тәуекелді бағалау жүргізілмеген.
- Неге жүргізілмеген? — Рәсім орындалмаған, бақылау жоқ.
Түбегейлі себеп — жеке адамды кінәлау емес, жүйедегі кемшілікті түзету. Кінәлауға негізделген талдау адамдарды оқиғаны жасыруға итермелейді, ал ашық талдау нақты себепті ашады. Осы талдау негізінде нақты алдын алу шаралары қабылданады: рәсімді жаңарту, оқыту, бақылауды күшейту немесе жабдықты жаңарту. Сонда апат қайталанбайды, ал жұмыс орны әр оқиғадан кейін қауіпсіздеу болады.