Тау-кен өндіру саласы әлемдегі ең қауіпті үш өнеркәсіп секторының қатарына кіреді. Тау-кен кәсіпорнында — ашық кеніштерден бастап жерасты рудниктеріне дейін — жұмысшылар күн сайын қауіптердің кең спектрімен бетпе-бет келеді. Олардың табиғатын түсіну — жазатайым оқиғалардың алдын алудың алғашқы қадамы.
Физикалық қауіптер
Тау-кен өндірісіндегі ең кең таралған санат. Оған мыналар кіреді: механизмдердің қозғалатын бөліктері (ұсатқыштар, конвейерлер, диірмендер), құлайтын заттар (тау жынысының сынықтары, құрал-сайман), биіктегі жұмыс (экскаваторларға техникалық қызмет көрсету, конвейерлік галереяларды жөндеу), шу (бұрғылау станоктарынан, жарылыс жұмыстарынан, ұсату жабдығынан), діріл (пневматикалық құралмен жұмыстан), электр тогы (жерасты қазбаларындағы күш кабельдері).
Химиялық қауіптер
Байыту фабрикаларында флотациялық реагенттер (ксантогенаттар, дитиофосфаттар), шаймалауға арналған қышқылдар, алтын алу қондырғыларында цианидтер қолданылады. Жерасты қазбаларында — метан, жарылыс жұмыстарынан кейінгі көміртек оксиді, құрамында бос кремний диоксиді бар шаң (силикоз қаупі). Барлық химиялық заттардың қауіпсіздік паспорттары (SDS) бар, олар әрбір жұмыс учаскесінде қолжетімді.
Геотехникалық қауіптер
Тау-кен өндірісінің ерекшелігі — тұрақсыз тау жыныстары массивінде жұмыс істеу. Кеніш борттарының опырылуы, жерасты қазбаларындағы төбенің құлауы, үйінділердегі көшкіндер, забойларға су жарып өтуі — бұл қауіптер тұрақты геотехникалық мониторингті және тау-кен жұмыстарының жобалық параметрлерін қатаң сақтауды талап етеді.
Климаттық қауіптер
Қазақстан — күрт континенттік климаты бар ел. Кеніштерде қыста температура -40°C-қа дейін төмендейді (үсу қаупі, жабдықтың істен шығуы), жазда +45°C-қа дейін көтеріледі (жылу соққысы, сусыздану). Қатты жел (25 м/с-қа дейін) биіктегі жұмыстар мен кран операциялары үшін қауіп төндіреді.
Маңызды: Қауіп түрлерін білу — бұл теория емес. Бұл жұмысты бастамас бұрын тәуекелдерді күнделікті бағалауға арналған сенің құралың.
Негізгі тұжырымдар
- 4 негізгі санат: физикалық, химиялық, геотехникалық, климаттық
- Әрбір жұмыс учаскесінің өз қауіп профилі бар
- Химиялық заттардың қауіпсіздік паспорттары учаскеде қолжетімді
- Қазақстанның климаттық жағдайлары — жеке тәуекел факторы