ЖҚҚ-ны дұрыс таңдау нақты жұмыс орнындағы қауіптерді анықтаудан басталады. Әрбір қауіп түрі белгілі бір қорғану құралдары жиынтығын талап етеді. Бұл сабақта таңдау алгоритмін және тау-кен кәсіпорындарындағы негізгі жұмыс түрлеріне арналған типтік жиынтықтарды қарастырамыз.
Таңдау алгоритмі
- Жұмыс орнындағы барлық қауіптерді анықтау (тәуекелдерді бағалау нәтижелері бойынша)
- Әрбір қауіп үшін қажетті ЖҚҚ түрін анықтау
- ЖҚҚ элементтерінің бір-бірімен үйлесімділігін тексеру
- Өлшемін жеке таңдау (өлшемге сай емес ЖҚҚ = қорғаныстың болмауы)
- Жарамдылық мерзімі мен сертификатталуын тексеру
Типтік жиынтықтар
**Карьер техникасының операторы: **каска, қорғаныш көзілдірігі, дабылдық жилет, металл тұмсықты бәтеңке, дірілден қорғайтын қолғап, құлақаспаптар, шаңдану кезінде респиратор.
**Жерасты қазбашысы: **шам бекітілетін каска, өзін-өзі құтқарғыш, қорғаныш көзілдірігі, респиратор, жарық шағылыстыратын жолақтары бар арнайы киім, шахталық резеңке бәтеңке, қолғап, тізеқаптар.
**Электрослесарь: **диэлектрлік каска, диэлектрлік қолғап, диэлектрлік төсеніш, оқшауланған сабы бар аспап, қорғаныш көзілдірігі, ыстыққа төзімді матадан тігілген арнайы киім.
**Дәнекерлеуші: **автоматты қараюы бар дәнекерлеу маскасы, ыстыққа төзімді матадан тігілген костюм, краги қолғап, ұшқыннан қорғайтын бәтеңке, былғары алжапқыш, дәнекерлеуші респираторы.
Маңызды: ЖҚҚ үйлесімділігі — сыни фактор. Мысалы, респиратор қорғаныш көзілдірігінің саңылаусыздығын бұзуы мүмкін. Үйлесімді жиынтықтарды пайдалан.
Негізгі тұжырымдар
- 5 қадамды таңдау алгоритмі: қауіп → ЖҚҚ түрі → үйлесімділік → өлшем → мерзім
- 4 негізгі мамандыққа арналған типтік жиынтықтар
- ЖҚҚ элементтерінің үйлесімділігі — міндетті тексеру
- Өлшемге сай емес ЖҚҚ = қорғаныстың болмауы