Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау (ЕҚжЕҚ) — бұл жұмыскердің еңбек процесінде өмірі мен денсаулығын сақтауды қамтамасыз ететін құқықтық, әлеуметтік-экономикалық, ұйымдастыру-техникалық, санитариялық-гигиеналық және емдеу-профилактикалық шаралар жүйесі.
Барлығы неге негізделеді
Негізгі құжат — Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі (23.11.2015 № 414-V), еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау туралы бөлім:
- 180-бап — жалпы ережелер: ЕҚжЕҚ бойынша талаптар ҚР нормативтік құқықтық актілерімен белгіленеді және оларды жұмыс беруші де, жұмыскер де орындауы міндетті. Еңбекті қорғау жөніндегі іс-шараларға жұмсалатын барлық шығыстарды жұмыс беруші көтереді — жұмыскер өзінің оқуы мен қорғану құралдарын төлемейді.
- 182-бап — жұмыс берушінің міндеттері, оның ішінде еңбекті қорғауды басқару жүйесін (ЕҚБЖ) құру және оның жұмыс істеуін қамтамасыз ету.
ЕҚБЖ дегеніміз не
ЕҚБЖ — бұл бір ғана құжат емес, жұмыс берушідегі тәуекелдерді басқарудың тұрақты циклі:
- Еңбекті қорғау саласындағы саясат және жауапкершілікті бөлу.
- Қауіптерді сәйкестендіру және кәсіптік тәуекелдерді бағалау.
- Тәуекелдерді басқару шаралары: нұсқамалар, ЖҚҚ, нұсқаулықтар, бақылау.
- Тексеру және жетілдіру — инциденттерді тергеу, түзету әрекеттері.
Әрбір жұмыскер — осы жүйенің бір бөлігі: ЕҚжЕҚ ережелерін білу және оларды сақтау оның еңбек міндеттеріне кіреді.