Оқиғаны тергеу есепке қол қоюмен аяқталмайды. Нағыз жұмыс одан кейін басталады — түзету әрекеттерін енгізіп, олардың жұмыс істейтініне көз жеткізу керек болғанда. Статистика: жүйелі бақылау болмаса, түзету әрекеттерінің 40%-ға дейіні мерзімінде орындалмайды.
Түзету әрекеттерінің иерархиясы
- Жою: қауіп көзін толығымен алып тастау (ең үздік нұсқа)
- Ауыстыру: қауіпті процесті аз қауіпті процеске ауыстыру
- Инженерлік: тосқауылдар, бұғаттаулар, автоматтандыру
- Әкімшілік: рәсімдер, оқыту, ротация, рұқсаттамалар
- ЖҚҚ: қосымша немесе жетілдірілген қорғаныш құралдары (соңғы шеп)
Түзету әрекеттеріне арналған SMART-критерийлер
**S (Specific): **«Конвейерлердің қауіпсіздігін жақсарту» дегеннің орнына «№3 конвейерге қорғаныш қоршау орнату».
**M (Measurable): **тексеруге болады: қоршау орнатылды ма, жоқ па.
**A (Achievable): **ресурстар бөлінген, орындаушы тағайындалған.
**R (Relevant): **әрекет симптомды емес, түпкі себепті жояды.
**T (Time-bound): **мерзімі: «жақын арада» емес, «15 сәуірге дейін».
Орындалуын бақылау
- Түзету әрекеттерінің тізілімі: жауаптысы, мерзімі, мәртебесі көрсетілген
- Апта сайынғы тексеру: қауіпсіздік жөніндегі кеңесте
- Верификация: әрекет орындалды ма? Тәуекел төмендеді ме? Қалдық тәуекелді өлшеу
- Эскалация: 7 күннен астам мерзімі өтті → жоғары тұрған басшылыққа баяндау
Маңызды: «Қосымша нұсқама өткізу» деген түзету әрекеті — әрдайым дерлік ең әлсізі. Егер нұсқама бұған дейін көмектеспеген болса — қайталама нұсқама да көмектеспейді. Инженерлік шешімдерді ізде.
Негізгі тұжырымдар
- Иерархия: жою → ауыстыру → инженерлік → әкімшілік → ЖҚҚ
- Әрбір әрекет үшін SMART-критерийлер
- Апта сайынғы бақылау, мерзімі >7 күнге өтсе эскалация
- «Нұсқама өткізу» — ең әлсіз әрекет, одан жақсысын ізде