Типтік жағдайлар мен дұрыс әрекеттерді талдап көрейік.
1-жағдай. Мердігер «алғыс» ұсынады
Мердігер актіге қол қойылғаннан кейін «жақсы жұмыс үшін» конверт ұсынады. Дұрысы: бас тарту, мұның жол берілмейтінін түсіндіру және комплаенс қызметіне хабарлау.
2-жағдай. Туыс сатып алуға қатысады
Сіз комиссия құрамындасыз, қатысушылардың арасында — ағаңыздың фирмасы. Дұрысы: мүдделер қақтығысы туралы жазбаша мәлімдеу және осы сатып алуды бағалаудан өзін-өзі бас тарту (самоотвод) алу.
3-жағдай. Талап ету (вымогательство)
Лауазымды тұлға «мәселе сыйақы арқылы шешілетінін» меңзейді. Дұрысы: бермеу, мән-жайларды тіркеу және комплаенс қызметіне/уәкілетті органға хабарлау. Ерікті түрде хабарлау мәлімдеушіні қорғайды.
4-жағдай. Серіктестен қымбат сыйлық
Серіктес келісімшарт туралы келіссөздер қарсаңында қымбат сыйлық сыйлайды. Дұрысы: қабылдамау (немесе ұйым ережелері бойынша тапсыру), комплаенс қызметіне хабарлау.
5-жағдай. Күмән
Іскерлік шақырудың рұқсат етілетініне сенімді емессіз. Дұрысы: комплаенс қызметінен алдын ала сұрау — кейін ақталғаннан гөрі, алдын ала нақтылаған дұрыс.
Барлық жағдайдағы жалпы алгоритм: заңсыз пайдадан бас тарту → жағдайды ашып айту → комплаенс қызметіне хабарлау → ашық әрекет ету.