Өнеркәсіптік қауіпсіздік — бұл жай ғана нұсқаулықтар жиынтығы емес, ол әрбір жұмыскерді бүкіл ауысым бойы алып жүруге тиіс ойлау тәсілі. Күн сайын мыңдаған ауыр техника бірлігі, жарылғыш заттар мен күрделі жерасты коммуникациялары пайдаланылатын тау-кен өндіру саласында қателіктің құны адам өмірімен өлшенеді. Кәсіпорын әрбір қызметкер үшін орындалуы міндетті бес алтын ережеден тұратын жүйені енгізді.
1-ереже: Тәуекелдерді бағаламай тұрып жұмысқа ешқашан кіріспе
Кез келген операцияны бастамас бұрын жұмыс орнында тәуекелдерді бағалау қажет. Бұл жұмыс аймағын көзбен шолып тексеруді, жабдықтың ақаусыздығын тексеруді, ықтимал қауіптерді сәйкестендіруді және бақылау шараларын айқындауды білдіреді. Ашық кен орындарында бұл рәсім операцияның күрделілігіне қарай 5 пен 15 минут аралығында уақыт алады, бірақ өндірісті сағаттар не тәуліктер бойы тоқтатуды талап ететін оқиғалардың алдын алуға қабілетті.
2-ереже: Жеке қорғану құралдарын пайдалан
ЖҚҚ — жұмыскер мен қауіп арасындағы соңғы қорғаныс шебі. Кәсіпорынның тау-кен объектілерінің аумағында мыналар міндетті: иек бауы бар каска, қорғаныс көзілдірігі, көрінуі жоғары сигналдық жилет, металл ұңғылы бәтеңке, тиісті сыныптағы қолғап. Жерасты жұмыстары үшін қосымша мыналар талап етіледі: өзін-өзі құтқарғыш, бас шамы, газ талдағыш датчигі.
3-ереже: Қауіп төнгенде жұмысты тоқтату құқығы
Стажёрден бастап бас директорға дейінгі әрбір жұмыскердің өмірге не денсаулыққа тікелей қатер төнгенін байқаса, жұмысты тоқтатуға құқығы әрі міндеті бар. Бұл құқық ҚР «Азаматтық қорғау туралы» Заңының 79-бабында және кәсіпорынның ішкі стандарттарында бекітілген. Қауіпсіздік ойларына байланысты жұмысты тоқтатқаны үшін ешкім жазаланбайды.
4-ереже: Барлық оқиғалар мен алғышарттар туралы хабарла
Оқиғаларға қатысты ашықтық мәдениеті — қауіпсіз өндірістің іргетасы. Әрбір «болмашы қалған жағдай» (near-miss) — нақты апаттың алдын алуға мүмкіндік беретін тегін сабақ. Кәсіпорында алғышарттар туралы жазасыз хабарлау жүйесі жұмыс істейді: қауіпті жағдай туралы уақтылы хабарлаған жұмыскер тәртіптік жауапкершілікке тартылмайды.
5-ереже: Рәсімдер мен технологиялық карталарды сақта
Тау-кен өндіру кәсіпорнындағы әрбір операция технологиялық картада немесе стандартты операциялық рәсімде (СОП) сипатталған. «Жұмысты жеделдету» немесе «ыңғайлы ету» деген игі ниетпен болса да, бекітілген рәсімнен ауытқу — бұзушылық болып саналады. Статистика тау-кен өндіру саласындағы жазатайым оқиғалардың 70%-дан астамы дәл белгіленген рәсімдерді сақтамаудан болатынын көрсетеді.
Маңызды: Есіңде болсын: бес ереженің әрқайсысы — ұсыныс емес, міндетті талап. Олардың кез келгенін бұзу сенің де, әріптестеріңнің де өмірін қатерге тігеді.
Негізгі тұжырымдар
- Әрбір операция алдында тәуекелдерді бағалау міндетті
- ЖҚҚ — формалдылық емес, соңғы қорғаныс шебі
- Жұмысты тоқтату құқығы ҚР заңымен бекітілген
- Алғышарттар туралы хабарлау — жауапкершіліктің көрінісі
- Рәсімдер тәжірибемен әрі қанмен жазылған — оларды сақта