№ 191-IV Заң және ҚМА рөлі
Негізгі заң
ҚР «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» 28.08.2009 жылғы № 191-IV Заңы — Қазақстандағы КЖ/ТҚҚ бойынша базалық құжат.
Заң мыналарды белгілейді (1, 3–5, 10, 11 және т.б. баптар):
- заңдастыру, ТҚ, күдікті және шектік операция ұғымдарын;
- қаржы мониторингі субъектілерінің тізбесін және олардың міндеттерін;
- клиенттерді тиісінше тексеру шараларын;
- уәкілетті органға мәліметтер жіберу тәртібін;
- ішкі бақылау мен оқыту қағидаларын.
Уәкілетті орган — ҚМА
Қазақстан Республикасының Қаржы мониторингі агенттігі (ҚМА) — операциялар туралы мәліметтерді алатын және талдайтын, қаржы барлауын жүргізетін, КЖ/ТҚҚ жүйесін үйлестіретін уәкілетті орган.
Субъектілер шектік және күдікті операциялар туралы мәліметтерді ҚМА-ға белгіленген арналар арқылы жібереді.
Халықаралық контекст
ҚР жүйесі ФАТФ (FATF) — ақшаны жылыстатуға және ТҚ-ға қарсы күрес жөніндегі үкіметаралық ұйымның стандарттарына негізделген. Стандарттарды орындамау ел үшін беделдік және экономикалық тәуекелдерге әкеледі.
Субъект жұмыскері үшін № 191-IV Заң — бұл «ойын ережелері»: нені тексеру керек, ҚМА-ға нені әрі қашан хабарлау керек, нені жария етуге болмайды.